+ - x
 » دسته ها
 نقد
 گفتگو
 فلسفه
 طنز
 سیاست
 زیستنامه
 روانشناسی
 خودشناسی و عرفان
 جامعه شناسی
 پنجره
 پژوهش
 برگردان
 اندیشه
 ادبیات
 اجتماعی

 » دیگر نگاشته ها
 زیست نامه صوفی عشقری
 انسان در" گلنار و آینه"
 گفتار سوم: آگاهی، زیبایی و رهایی در آینه ذهن عارفان و ف
 نامه ی عاشقانه
 گفتار هفتم: آگاهی، زیبایی و رهایی در آینۀ ذهن عارفان و
 جنبش سرتاسری تاجکان
 «سیمرغ» و یاد داشتی برآن
 اسلام ستیزی
 گم شدگان تاریخ فلسفه
 اشراف به دموکراسی

۳.۵
امتیاز: ۳.۵ | مجموع آراء: ۲
مجيب مهرداد
example6

علی عبدالرضایی اینک در افغانستان به نامی آشنا مبدل شده است. او یکی از شاعران پرآوازه ی شعر امروز در گستره زبان فارسی است. علی عبدالرضایی در 21 حمل 1348 در لنگرود متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در همان شهر به پایان رساند و پس از اخذ دیپلوم ریاضی و قبولی در کانکور سراسری، به دانشگاه فنی و مهندسی تهران راه یافت و در رشته مهندسی مکانیک، از این دانشگاه فارغ التحصیل شد. عبدالرضایی که فعالیت حرفه ای خود را از سال 67 آغاز کرد، یکی از جدی ترین و بحث برانگیزترین شاعران نسل نو شعر فارسی است. او با طرح نظریات و پیشنهادهای تازه ی خود در قالب شعر، مصاحبه و سخنرانی تاثیر غیرقابل انکاری بر نحوه سرایش بسیاری از شاعران داشته و ازمعدود شاعرانی ست که موفق شد از همان آغاز کار، فردیت مستقل شعری خود را تبیین کند.

علی عبدالرضایی را یکی از بنیانگذاران اصلی شعر موسوم به هفتاد می شناسند. از او تاکنون سی و یک کتاب شعر به زبان های فارسی، انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، اردو، عربی، ترکی، آلمانی، کوردی و ... منتشر شده که هیجده تای آنها به زبان فارسی است.

تقریبا شعرهایش به همه زبان های مطرح دنیا ترجمه و در مجلات شعر و وبسایت های مطرح اینترنتی منتشر شده اند. عبدالرضایی که گفتگوها و سخنرانی های جنجالی اش طی دهه هفتاد زبانزد خاص و عام است. سالها است که از گفتگو و حضور در نشریات فارسی زبان دوری می کند. او اینک در لندن به سر می برد و اخیرن به زبان انگلیسی نیز شعر می نویسد.

«اگر از اسامی نویسندگان مطرحی که در تقابل با شعر او نوشته اند، بگذریم فقط در تایید شعر و ذهنیت شعری عبدالرضایی شاعران و منتقدانی چون سیمین بهبهانی، محمد حقوقی، عبدالعلی دستغیب، منوچهر آتشی، رضا براهنی، بابک احمدی، علی باباچاهی، عمران صلاحی، فرخ تمیمی، منصور پویان، عنایت سمیعی و همچنین ازهم نسلانش مهرداد فلاح، پرهام شهرجردی، ابوالفضل پاشا، بهزاد زرین پور، رزا جمالی، پگاه احمدی، آزیتا قهرمان، حسین رسولزاده، ناصر پیرزاد، رضا عامری، شهریار وقفی پور، ابول فروشان، بهزاد خواجات و دیگران به اظهارنظرهای کتبی پرداخته اند.»

شاعری عاصی که درگیری هایش باسنت های مسلط شعری، رسمیت ادبی دستوری و فرمایشی و جنگ هایش با سنت های سنگواره شده اجتماعی او را آواره ساخت. با همه برچسب ها و تهمت هایی مبنی بر انفعال طلبی و جامعه گریزی جریانی که شعر او منسوب به آن است شعر او صرف نظر از پرداخت های شعاری و عوام زده رایج در شعر معاصر ما در چیزی کم یک قرن اخیر، اجتماعی ترین شعر فارسی است، طوریکه حتا صور خیال او برخلاف آن صور خیال استعاره زده سمبول محوری که شعر را در فراسو های اجتماع نگه می داشت و باتارهای نامریی بسیار با جامعه شاعر ربطش می داد از عناصر زندگی روزمره او انتخاب شده اند طوریکه همه اشیای پیرامونی و روابط اجتماعی در عینی ترین صورت در دستگاه نیرومند تخیل او به استحاله رفته و بن مایه های صوری شعرش را ساخته اند. من پیش از آشنایی ام با شعر هفتاد به شعری بی نیاز از تشبیه و استعاره و سمبول بی باور بودم به استثنای ابیاتی از آن دست که گاهی در شعر حافظ و بیشتر غزلیات عاشقانه سعدی پدیدار می شوند و بی هرگونه پیرایه ی ذهن زیبایی پسند ما را محظوظ می دارند، شبیه آن بیت معروفی که ابوسعید ابوالخیر را به جستجوی شاعرش وا داشت: اندر غزل خویش نهان خواهم گشتن/ تا بر دولبت بوسه زنم چونش بخوانی/ یا تکه پاره هایی در شعر شاملو و فروغ و نصرت و سایر شاعران دهه چهلی که بسامد آن به حدی نیست که به عنوان یک شناسه غالب یا ویژگی سبکی در شعر شان قابل بررسی باشد. هرچند شاعرانی چون نصرت رحمانی و سیدعلی صالحی با شمس لنگرودی و حافظ موسوی تلاش هایی برای نزدیک کردن زبان شعر به زندگی روزمره کردند و تا جایی در این راه به موفقیت دست یافتند ولی چون ژرف ساخت شعر همان ژرف ساخت شعر دهه چهل بود نتوانست شعر فارسی را دچار تحولی بنیادین سازد حتا آن ها نتوانستند به اندازه فروغ شعرشان را به زندگی نزدیک کنند. البته قابل یادکرد می دانم که شخصا همه جریان های شعر معاصر را خوانده ام و از همه سبک های رایج شعر کنونی فارسی بهره برده ام و لذت می برم اما آنجایی که بحث از یک تحول جدی ادبی است باید به شعر هفتاد به عنوان نقطه عطف این تحول انگشت نهاد. من شعر شاعرانی چون سیدعلی صالحی، شمس لنگرودی حافظ موسوی و شاگردان شان را دوست دارم و بدون هیچ شکی برخی از بهترین شعرهای کنونی فارسی را آن ها نوشته اند. از سوی دیگر جریان موسوم به جریان نیوکلاسیک هم پس از انقلاب اسلامی و در دوران جنگ ایران با عراق جریان شعر مدرن فارسی را که الزاما باید به سمت و سویی غیر از غزل و مثنوی می رفت به این سمت چرخاند. البته نمی توان از تحولاتی که این جریان در غزل و سایر قالب های کلاسیک پدید آورد چشم پوشی کرد. این جریان با جاذبه های موسیقایی/حماسی و تغزلی اش که در زبانی ملموس ارایه می شد توانست جریان های غیرموزون را برای مدتی به حاشیه براند. حتا امروز هم غزل مدرن طرفداران زیادی در ایران و افغانستان دارد، هم اکنون هم کسانی چون حسن حسینی، سلمان هراتی، علی معلم، یوسف علی میر شکاک، قیصر امین پور کاظم کاظمی ، سمیع حامد، سعید بیابانکی، سید ابوطالب مظفری، شریف سعیدی، سید رضا محمدی در افغانستان بیشترین خوانندگان را دارند، البته قابل یادکرد است که نیمه دوم دهه هشتاد چشم های ما را به طیف های گسترده تری از شعر و شاعر گشود، حالا شاعران ما که از زیر سایه سنگین استیلای غزل رها شده اند دامنه خوانش شان نیز گسترده تر شده است.

آنچه من می خواهم به آن اشاره کنم این است که نسلی از شاعرانی که در دهه هشتاد در افغانستان ظهور کردند از جریانی که شعر عبدالرضایی یکی از ارکان اصلی آن است بسیار دیر آگاه شدند. البته این آشنایی دیرهنگام دلایل روشنی داشت. از یک سو شاعران پیش کسوتی که در دهه هشتاد سکان داران اصلی شعر بودند و شعر و شخصیت ادبی شان در میان نسل ما محبوبیت داشت مروج اصلی جریان شعری موسوم به نیوقدمایی بودند. در نتیجه تاثیر آن ها بود که تا نیمه اول دهه هشتاد بیشترین شاعران افغانستان به شیوه نیو کلاسیک غزل می گفتند حتا مایی که گویا سپید سرا بودیم، حتا آنانی که خود را پست مدرن و متفاوت می گفتند و کتاب های غزل را بیشتر می خواندیم.

این شاعران پیش کسوت در کارهای تیوریک شان هم بیشتر به یک تیپ شعری و شاعر می پرداختند. اما در نیمه دوم این دهه و با فراگیر شدن انترنت در افغانستان و به خصوص عمومیت یافتن فیس بوک شاعران خود به شناسایی جریان های شعر معاصر به دور از آن دسته بندی های سنت زده و عوام پسندانه تجویزی پرداختند. پس از آن بود که نام علی عبدالرضایی، مهرداد فلاح، گراناز موسوی، کرباسی کم کم وارد جامعه ادبی ما شد. البته این شاعران مهاجری که در ایران پرورش فکری و ادبی یافته بودند اگر گاهی هم از شعر غیر موزون صحبتی می کردند بیشتر از شاعران جریان شعر موسوم به گفتار و شعر ساده یا به قول حافظ موسوی همان سهل ممتنع نام می بردند. جای یاد کردن است که شاعران متفاوت سرا هم که بیشتر از هرات سر برآورده بودند تمام هم و غم شان تثبیت تفاوت شان با جریان مسلط یعنی غزل سرایی بود، این جریان برای معرفی سرچشمه هایی که شعرشان از آن آب می خورد هرگز چیزی نه نوشتند و از شاعرانی که از سبک و سیاق کار شان پیروی می کردند یا تاثیر پذیرفته بودند هرگز نامی نبردند. برای همین بود که شعر شان و جریانی که خود را بانی آن می دانستند هرگز حتا در حلقه های بسیار محدود هم رسمیت و مخاطب نیافت از جانب دیگر این نیما مآبی ها باعث آن شد که با هر شعری که با شعر و طرز کار آنها شباهت می داشت شاعران نسل هشتاد ناسازگاری کنند. اما انترنت کار خودش را کرد و ما از طریق نقد ها، خوانش ها و مصاحبه ها با جریان شعر هفتاد هم آشنایی پیدا کردیم، در باره کارگاه شعر و قصه براهنی آگاهی یافتیم، کتاب خطاب به پروانه های او را با آن موخره اش خوبش خواندیم، البته سال ها پیش از آن طلا درمس را هم خوانده بودیم، در همین آوان بود که علی باباچاهی را شناختیم و با مهرداد فلاح و شعرها و نبشته هایش آشنا شدیم با گراناز و پگاه و سایر شاعران پیشرو دیگر، اما پسانتر ها نامی که بیش از همه از این جریان در افغانستان بر سر زبان ها بود نام علی عبدالرضایی بود. برخی ها او را به عنوان نماد افراطیت در شعر همیشه مثال می زدند و برخی های دیگر هم که اندک اندک با شعر او ارتباط برقرار می کردند ارزش ها و پیشنهاد های نهفته در شعر او را می ستودند که شمار این گروه از انگشت های هردو دست بیشتر نبود. دلیل این که شعر عبدالرضایی بیشتر از سایر شاعران پیشرو در افغانستان شناخته شد این بود که شعر او از تخیل وشفافیت بیشتری برخوردار بود، شعری که آمیزه ای بود از طعم های گوناگون جریان های معاصر، هم اعتراض و پرخاش داشت و هم تغزل، هم بازی زبانی داشت و هم به لحاظ عاطفی غنا، و گاهی کشف هایی که در ساده ترین زبان اتفاق افتاده بودند به سادگی ورد زبان ما می شدند. جامعه ادبی افغانستان که با غزل ساده خو گرفته بود و در شعر غیر موزون هم هنوز الگویش شاملو و فروغ بود نمی توانست با آن آوانگاردیسم افراطی یا جزیی نگری های بیش از حد و حصر اکثر شاعران پیشرو کنار بیاید. جاذبه های عاطفی، شفافیت بازی های زبانی، سادگی صور بیانی که گاه گاهی و به ندرت در شعر پدیدار می شدند با کشف های ملموس وسالم، شعر علی عبدالرضایی را در نظر نسل ما بیش از دیگران دلپذیر تر کرده بود.

زیبایی شناسی پساهفتادی و شعر عبدالرضایی:

شعر مدرن فارسی در حول و حوش اوج گیری نهضت های مشروطه خواهی و انقلاب ها و کودتا های چپی در منطقه ما به وجود آمده بود از سوی دیگر در کشور های فارسی زبان حکومت های شاهی یا دیکتاتوری با ویژگی های استبداد و خودکامگی و طرد دیگر اندیشی برسر کار بودند در چنین شرایطی شعر نو فارسی باید صبغه معترضانه و اجتماعی می یافت و ای بسا که بسیاری از این شاعران چه در ایران و چه در افغانستان خود به احزاب چپی مخالف حکومت های مطلقه وابسته بودند. شعر هایی که در این زمان پدید آمدند در خدمت بازتاب کلان روایت های متداول آن زمان بودند حتا گاهی شاعران برنامه های حزبی شان را در شعرشان بازتاب می دادند، لحن این اشعار، حماسی و آمرانه بود و شاعری که تعهدش از آرمان های حزبی اش قوام می یافت در جایگاه یک ناجی نشسته بود و جامعه و زمانه اش را مورد خطاب قرار می داد. چون دوران دوران اختناق بود اعتراضش را در هاله تاریکی از سمبول و استعاره و اسطوره پنهان می کرد، دولیسم حاکم بر ذهنیت شاعرانه آن زمان از عمق مبارزات عدالت خواهانه عصر سرچشمه می گرفت، در جهانی که انسان ها باید در یکی از قطب ها می ایستادند و تکلیف خود و دولت هایشان را روشن می کردند، شعر در این زمان به قول شاملو شیپور بود نه لالایی تسلط چنین جوی خواهی نخواهی شعر را به ورطه شعار می انداخت. انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی در ایران باعث انحراف روند شعر مدرن فارسی شد یا بهتر است بگوییم باعث برگشت شعر فارسی به قالب های کلاسیک گردید، شعر مدرن فارسی در حاشیه های این جریان غالب که از جانب حکومت نیز حمایت می شد به سختی نفس می کشید. شاعران این جریان به بازتولید شعر دهه چهل می پرداختند. در اواخر دهه شصت شاعران جریان غیرموزون در چند شاخه تلاش کردند تا شعری نوآیین پدید آورند برخی ها بر ورود زبان روزمره در ساده ترین شکل آن در شعر تاکید کردند، برخی ها گویا با حذف سمبولیسم شعر فروغ به سبک دیگری رسیدند و گروهی دیگر نیز به این حد تغییر قناعت نکرده و یکسره راه شان را از بوطیقای دهه چهل و سایر سبک های رایج جدا کردند. همین ها بودند که بعدا به شاعران هفتادی یا جریان شعر پیشرو مسما شدند. این گروه به قول منصور پویان از هرچیز استفاده کردند تا به عدم کارایی زبان فایق آیند، این گونه شعر بر تیوری زبانیت تاکید دارد، از نظر آن ها زبان شعر فارسی در طول تاریخ حیاتش از تصویر انباشته شده است و از تزاحم آن رنج می برد، آن ها به کشف ظرفیت های شاعرانه در زبان موفق شدند و آن را در آفریده هایشان به اثبات رساندند. این نوع شعر هیچ حکمی صادر نمی کند، تابع یا علیه هیچ ایدیولوژی ای نیست، هیچ راه حلی پیشنهاد نمی کند. این شعر از ساختار های خطی می گریزد، به صداهای متفاوت و گوناگون درخودش مجال ظهور می دهد، این شعر در اثر غلط خوانی سنت شعری و زبانی پیش ازخودش به وجود آمده است، زبان را به عنوان یک ساختار قدسی و غیرقابل دسترس نمی شناسد، بلکه ساختار زبان را در سطوح واژه گان ترکیب ها و جملات به هم می ریزد و صرف و نحو دلخواه خودش را از نو بنا می کند. عشق در این شعر ها هاله مقدسش را رها می کند، معشوق موجودی قابل شناسایی و اندازه گیری است و گفتگو های عاشقانه رمززدایی شده و زندگی روزمره انسان امروزی در طبیعی ترین صورتش وارد این شعر می شود. این شعر خواننده را به مشارکت در ساختن و کشف معنا دعوت می کند، به قول عبدالرضایی تسلط منطق معنا باختگی و عدم قطعیت از ویژگی های این شعرها یند، البته این وضعیت در شعر پساهفتاد از طریق سفید خوانی، نقیضه گویی ابهام و ایهام و ایجاز ناشی از بازی های زبانی و فرمی به وجود آمده است.

اگر کودکی به خودش واگذار شود بزرگ نمی شود!

مادر پادرمیانی می کند ...و جامعه می شود / از کتاب جامعه



یا

مادرم به راهی پدرم ....به سمتی دیگر

و هر عزیزم هر که آمد گفت این طرف!

هنوز در همان چار راهم ....بی طرفم!

می توانم به هر چه گوش بسپارم و نشنوم

دارم به اطرافم نگاه می کنم و نمی بینم!

ترن نیستم که روی ریل هی برود برگردد!

رودخانه ام! در رحم خودم راه می روم جامعه آنجاست!/ از کتاب جامعه



هرچند باید از صدور هرگونه حکم قاطع در باره شعر عبدالرضایی پرهیز کرد ولی در شعر های او گفتن و نشان دادن جای بیان استعاری محض را گرفته است «بیان مجازی و فاصله گرفتن از سمبول ها و استعارهای پیچیده و نزدیک شدن به شکل های روایی مبتنی بر حسّ و عینیت ِکنکرت (مجاز مرسل). دوری جستن از تفاخر و تکلف یعنی نزدیک شدن به سادگی که تا مرز شلختگی گاه پیش می رود.»

به قول احمد رضا غفاری:

«در شعر عبدالرضایی از رنگ و بوی شعر قبل از انقلاب خبری نیست، بوی تازگی از شعرهایش به مشام می رسد، نمادها در شعرش تغییر كرده اند، استعاره اگر وجود دارد از نوع دیگری است و اسطوره های شعرش قدیمی نیستند، راننده ی تاكسی، بسیجی، موشک و خمپاره و ایدز، اسطوره هایش را می سازند، یعنی در واقع او اسطوره هایش را یكی یكی از دل جامعه انتخاب كرده است، او یک جامعه ی شهری مصرف گرا، تنبل و خواب آلود را با نمادهای خاص خودش و اسطوره های این زمانی و این مكانی اش به تصویر می كشد و برای ارایه ی چنین شعری لازم است كه شاعر، اجازه بدهد دهان های دیگر نیز حضور خود را اعلام كنند.

در شعر های او، تمام ظرفیت های زبانی همچون، زبان محاوره، زبان رسمی و روزنامه ای، زبان آرکاییک و حتا لهجه های محلی و بومی در خدمت شعر قرار گرفته اند که گاهی همه در یک شعر ظهور می کنند»، مثلی که در شعر بلند جنگ جنگ تا پیروزی آمده اند یا در شعر پاریس در رنو. من در پایان این نبشته نمونه هایی از شعر های عبدالرضایی را برای آشنایی بهتر خواننده گان با سبک کار او می آورم و کوشش می کنم بافت های زبانی این بند ها را نیز اندکی بشکافم:

این دیوار به خشت اول هم قناعت می کرد

و هیچ گاهی مرا انجام نمی داد

دو دستی دوستم بدار را می خواست

که ناگهان از پنجره بیرون رفت روزی

تا ادامه کشدار هرچه بند رخت...

این دست لعنتی

و همسرم در اتاق مجاور گم شد/ پاریس در رنو شعر بازی

در این شعر ما با بافت زبانی کاملا بی سابقه ای رو به رو هستیم، تشخیص دیوار در بافت زبانی که ارایه شده است و درهم نشینی با سایر عناصر این شعر در این بند کاملا متفاوت از تشخیص های مراعات النظیری دهه چهلی است. یا دو دستی دوست داشتن که در عرف زبانی ما بیشتر دو دستی را با فعل محکم گرفتن یکجا می کنیم تا قول معروف دو دستی محکم گرفتن را از آن استخراج کنیم. یا نگاه کنید به انحراف نحوی ای که با کارگزاری نا به هنگام حرف ربط «که» در آن سطر باعث انحراف محتوایی و گسترش فضای معنایی شعر شده است. ابهام بی سابقه این شعر را هم در نظر داشته باشید. همچنان فضا های خالی میان سطر ها که حدود فاصلی اند که میان سطر ها برای ایجاد خوانش و برداشت های گوناگون از یک سطر به کار می روند.

بر چهره ات مهربانی هیچ دستی رسم نمی شود

که آن دریا برای بودن حوصله را هم غرق کرد

که آن چشم ها عزیزم! برای گریه معنا نمی دهد

از برکه هم پرهیز می کنی
می دانم!

آبی ندارم که با آتش تو آشتی کنم

دیوانه نیستم که به آن جزیره تنها شک/ پاریس در رنو شعر تبریک

البته رویکرد بی باکانه زبانی عبدالرضایی و ابهام ناشی از ایجاز زبانی و فضاهای غایب در این شعرها و همچنان وارد کردن فضاهای انتزاعی شعر هایش را در بسا موارد پیچیده می کند و مخاطب با مواجهه سطحی ناگهان به سرگیجه می افتد. به اضافه ابهامی که دربرخی سطر های بند بالا است به سطر« دیوانه نیستم که به آن جزیره تنها شک» نگاه کنید که چگونه در نیمه راه رها شده است تا به قول خود عبدالرضایی مخاطب خود در ساختن معنا و اجرای شعر سهیم شود.



شب سیاهش را در آورده است

و یک جفت دست
ستاره ها را در زباله دان پشت ابرها ریخته است

تازه دارد روز می آورد این پنجره ها

خوبی!؟

چرا با زمین و من این همه دوری؟

دیری!
الو الو!

دست های من این روز ها را سنگ می زند

و تو اصلا زنگ نمی زنی که ببینی چه می کنم تهِ دنیا/ شعر پیام گیر/ این گربه عزیز

یکی از صنعت های پرکاربرد در شعر عبدالرضایی کنایه است و همچنان صعنت دیگر تشخیص که در بسا موارد آدم را به یاد کار برد این صنعت در سبک هندی و به خصوص شعر بیدل می اندازد. در شعر های او نه تنها حیوانات و جامدات و سایر اشیا خصوصیات آدمی می یابند بلکه دامنه این جاندار انگاری و تشخیص به فعل و مصدر و حتا عبارت نیز می رسد. در بند اول این شعر تشخیص شب که سیاهی اش را در می آورد سرشار از بار کنایی هزل گونه است. شب که نماد وضعیتی است که شاعر در آن می زید تیره گی اش را که وخامت این وضع را مضاعف کرده است آن گونه که انسانی سیاه پوست آله تناسلی اش را برای به سخره گرفتن یا تجاوز کسی بکشد در می آورد. گاهی گزاره های شعری او دارای لایه های گوناگونی اند که هر لایه حامل یکی از صنایع ادبی یا تداعی های معنایی و کنایی است. در عین زمان روز نیز که شاعر به آن سنگ می زند به شکل بی سابقه ای شی انگاشته شده است. این بند سرشار از انرژی شاعرانه است شما در سطر آخر باز هم علاقه کل و جز را می بینید، شاعر به جای اینکه در ته زندان یا اتاق باشد در ته دنیا است در واقع وضعیت دشواری را که در آن قرار دارد با این تکنیک تعمیم داده است تا از کلیت دنیا زندانی ساخته باشد.

یا نمادگرایی ملایم در این بند از شعر گفتمان در پستو، البته نماد، استعاره و تشبیه اولا در شعرعبدالرضایی شهروندان درجه سوم اند و از جهتی کاربرد تشبیه و استعاره و سمبول در این شعر ها نادر و بی سابقه است.

می نشینم

ایستاده است

می ایستم

ایستاده است

چه می خواهد
نمی دانم!

نمی خوابم

ولی خواب می بینم که افتاده است

در شعر هام

این دیوار! / گفتمان در پستو/ این گربه عزیز

چیز دیگری که شعر عبدالرضایی را از همه شاعران پیشرو متمایز می کند حضور نیرومند عاطفه در شعرهای او است. شعر آوانگارد در هیاهوی بازی های خشک زبانی در بسا موارد عاطفه را قربانی می کند. شعر عبدالرضایی اما از این حیث متعادل است و درد استخوان سوزی که در تاروپود شعر های او تعبیه است اولین چیزی است که در مواجهه اول با شعر او خودش را بر شما تحمیل می کند. من در شعرهای عبدالرضایی همواره سیمای کودک بی پناهی را می بینم که از همه چیز و همه کس ستم دیده است و در بی پناهی و شکی جاودانه رها است.

نه صدای آبی جویی

نه آرامی گفتگویی

آدمی
تنهایی بزرگی است

از این همه است

که گاهی گریه اش می گیرد/ آسمان/ پاریس در رنو

نگاه کنید به نمونه های دیگر از رفتار های زبانی او:

شاید آنجا نرسیدیم به هر جا که تویی

امشبی را که نرفته است در آغوشم باش

عمر را در سفر از حاشیه طی خواهم شد

پی عاشق شده ام سوی تو هی خواهم شد

گرچه از درد در این ساز نمی بینم سوز

تو اگر دم بزنی ناله نی خواهم شد

آسمان کاش دلی داشت و از من می کند

کاش می گفت که هم بال تو کی خواهم شد

....

خواستم این همه دل را به تو تقدیم کنم

به جهنم که نشد عاشق وی خواهم شد/ پاریس در رنو

تخیل سالم و شفاف او وجه تمایز دیگری است که شعر او را برای هر خواننده ای پذیرفتنی می کند. علی عبدالرضایی بدون هیچ شکی یکی از شاعران بزرگ زبان فارسی است. شعر او اینک مرزهای زبان فارسی را در نوردیده است و حالا به تمام زبان های زنده جهان ترجمه شده است. در این اواخر عبدالرضایی ذهن خلاقش را در زبان انگلیسی نیز آزموده است که در این راه و به تناسب آشنایی اش با زبان انگلیسی دست آورد های خوبی داشته است.

رویکرد ها:

بن مایه های درونیِ شعرِ پساهفتاد، منصور پویان

درباره « این گربه ی عزیز»، پگاه احمدی

شلیک به سنّت، منصور پویان

گفت وگوی پرهام شهرجردی با علی عبدالرضایی

نگاهی به شعر پست مدرنیته ی امروز، احمد رضا غفاری

مرگ مولف یا زنده باد مخاطب، منصور پویان

مجموعه های شعری:

جامعه

تنها آدم آهنی ها در باران زنگ می زنند

این گربه عزیز

پاریس در رنو


دیدگاه ها   پنهان نمودن

تا کنون دیدگاهی بر این متن نوشته نشده است. برای نوشتن دیدگاه از فورم پایین استفاده نمایید.

 نام *
 سایت  
 پست الکترونیکی  
 *