+ - x
 » دسته ها
 نقد
 گفتگو
 فلسفه
 طنز
 سیاست
 زیستنامه
 روانشناسی
 خودشناسی و عرفان
 جامعه شناسی
 پنجره
 پژوهش
 برگردان
 اندیشه
 ادبیات
 اجتماعی

 » دیگر نگاشته ها
 بیست و ششم دلو درتاریخ افغانستان دیگر وجود ندارد
 چگونه میتوان نقد را در افغانستان با هنجار ساخت!
 سومین تجربۀ دموکراسی و دو راهۀ سرنوشت
 ما همه صلح میخواهیم
 اعتراف می کنیم که ما
 گفتار چهارم: آگاهی، زیبایی و رهایی در آینۀ ذهن عارفان و
 ما و کُتلهای اندیشه های ژرف
 گپی با یک ترانه سُرایِ تروریست
 کشف تازه ی رییس جمهور
 آدم ارزان است

۰.۰
امتیاز: ۰.۰ | مجموع آراء: ۰
پرتو نادری

سرانجام مرگ بر داستان بلند و پرماجرای زنده گی ابراهیم یونسی، نویسنده ومترجم ایرانی نقطة پایان گذاشت. او هشتاو پیج سال ز یست، زیستنی در زندان، در ماجرا، در رویدادهای دشوار سیاسی و نظامی، در شکنجه و فقر. در جوانی شور و هیجان بزرگی برای مبارزة سیاسی در سینه داشت. و چنین بود که به مانند شمار زیادی از شخصت های فرهنگی ایران به حزب توده پیوست و در شاخة نظامی آن فعالیت کرد. چنان بود که پولیس مخفی رد پایش را شناخت و دستگیر و محکوم به اعدام شد ؛ اما حکم اعدام بر وی جاری نشد. برای آن که یک پایش را در هنگام خدمت در ارتش از دست داده بود. شاید پس از داستا یوفسکی او دومین نویسنده یی است که از اجرای حکم اعدام نجات یافته است. او در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در شهر بانة کردستان به دنیا آمد و روز نوزدهم دلو ۱۳۹۰ در هشتاد و پنج ساله گی، در تهران، از جهان چشم پوشید. در سال های اخیر بیمار بود و زمین گیر. گویند که توان مالی آن را نداشت تا به درمان خود بپردازد. در حالی که او در حکومت مهدی بازارگان نخستین استاندار کردستان بود. شمار نوشته و ترجمه های او را هشتاد عنوان کتاب گفته اند. او عمدتاً از زبان انگلیسی ترجمه کرده؛ اما با زبان فرانسوی نیز آشنا بود و ترجمه یی از زبان فرانسوی نیز دارد. او با تر جمه هایش روزنههای درخشانی به سوی ادبیات جهانی گشوده است و از این نقطه نظر حق بزرگی بر ادبیات فارسی دری دارد. وقتی به شمار نوشه ها و ترجمه های یونسی نگاه می کنیم در می یابیم که او تقریباً در هر سال زنده گی پُر ماجرای خویش یک عنوان کتاب نوشته یا تر جمه کرده است. به زادگاهش کردستان عشق بزرگی داشت. چنان که در پیوند به تاریخ ، فرهنگ و وضعیت کردها کتاب هایی نوشته یا ترجمه کرده است، مانند:


- کرد ها و کردستان

- تاریخ معاصر کرد

- جنبش ملی کرد

- مسألة کرد و روابط ایران و ترکیه

- گشتی در کردستان ترکیه

- جامعه شناسی مردم کرد

- کردها، ترک ها، عرب ها

- کرد ها

ابراهیم یونسی در افغانستان با کتاب هنر داستان نویسی آغاز می شود و با همین کتاب نیز پایان می یابد. هر چند بعضی از ترجمه های او مانند داستان دو شهر و آرزو های بزرگ از چارلز دیکنز نیز در افغانستان از شهرت خوبی بر خوردار بوده و خواننده گان زیادی داشته اند؛ با وجود این ابراهیم یونسی در افغانستان یعنی هنر داستان نویسی . این کتاب که در سال ۱۳۴۱ انتشار یافته در همان دهة پنجاه به افغانستان رسید و تا آن زمان یک چنین کتابی در پیوند به چه گونه گی عناصر و شگرد های داستان نویسی دست ِکم در افغانستان در زبان فارسی دری وجود نداشت. این در حالی بود که توجه به داستان و نثر داستان نویسی در افغانستان در این زمان رو به گسترش بود و نسل تازه دمی که می توان از آن به نام نسل دوم داستان نویسی افغانستان نام برد، وارد عرصة داستان نویسی کشور شده بودند. این کتاب در روزگار خود در افغانستان یکی از کتاب های منبع به شمار می آمد.

هنر داستان نویسی در افغانستان نه تنها در میان داستان نویسان؛ بلکه در میان شاعران و شخصیت های فرهنگی دیگر نیز کتابی بود محبوب و با اعتبار. البته امروزه هنر داستان نویسی به مرز های نوین دست یافته، شگرد ها و بینش های تازه یی در داستان نویسی مطرح است که بدون تردید شش دهه پیش وجود نداشتند، از این رو ممکن است نسل سوم داستان نویسان افغانستان به این کتاب کم تر مراجعه کنند. دستِ کم می تواند گفت که حالا این کتاب به مقایسة دهة پنجاه و شصت کم رنگ به نظر می آید. شاید عامل دیگری که بعدها چنان حریف سر سخت در برابر هنر داستان نویسی یونسی ایستاد، همان کتاب قصه نویسی رضا براهنی بود که افزون بر جنبه های آموزشی خواننده را با شگرد های نقد داستانی نیز آشنا می سازد. پس از نشر قصه نویسی اگر قرار می بود که خواننده یی در پیوند به داستان نویسی کتابی را جهت خواندن انتخاب می کرد، بدون تردید، انتخاب نخست همان قصه نویسی براهنی می بود. با این همه فکر می شود که نسل سوم داستان نویسان افغانستان دیگر به این کتاب ها دلگرمی چندانی ندارند. البته حساب آن نسل شاعران و نویسنده گانی که همة آگاهی های جهان را در چند سایت و وبلاگ درجه چند این جایی یا آن جایی جست وجو می کنند از این حساب به دور است.حال یک نسل تازه دم در افغانستان با آشنایی با زبان انگلیسی تلاش می کنند تا با ترجمة تازه ترین نوشته ها در پیوند به داستان نویسی آگاهی های تازه یی را وارد زبان سازند. کتاب دیگر یونسی که در افغانستان خواننده گان زیادی داشت وحتا می توان گفت که زمانش از شمار کتاب های ممنوعه بود، همان کتاب سپارتاکوس نوشتة هوارد فاست است که یونسی آن را ترجمه کرده است. این کتاب در میان جنبش چپ افغانستان شهرت به سزایی داشت و به مانند کتاب مادر گورکی و پاشنة آهنین جک لندن و خرمگس از شمار کتاب هایی بود که باید هر روشنفکر و دیگر اندیش افغانستان آن را مطالعه می کرد. گویی مطالعه نکردن چنین کتاب هایی نوعی کم بود بود. کتاب سپارتاکوس بعدها در سال های حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان تجدید چاپ شد واین امر شهرت بیش تری به این

کتاب بخشید. شخصیت فرهنگی یونسی را می توان به چهار بخش عمده دسته بندی کرد: یونسی نویسنده، یونسی مترجم و یونسی پژوهشگر عرصه های ادبی و اجتماعی و بعد چهارم شخصیت او را همان گرایش ها و مبارزات سیاسی او در دوران جوانی تشکیل می دهد.

هرچند کتاب های داداشیرین، دل داده ها، شگفتن باغ، گورستان غریبان، کج کلاه وکولی، و مادرم دوباره گریست، اندوه شب بی پایان و خوش آمدی را از شمار رمان های به شهرت رسیدة او می دانند ، با این حال این رمان ها در افغانستان از شهرت چندانی بر خوردار نیستند. شاید کم تر اتفاق افتاده باشد که نویسندة جوانی در جست وجوی این کتاب ها به کتابخانه ها سری زده باشد، در حالی که هنر داستان نویسی روزگاری دست به دست می گشت.

از ترجمه های مهم یونسی می توان از این کتاب ها نام برد:

تاریخ ادبیات یونان، یک جفت چشم آبی ، هنر نمایشنامه نویسی، مردی که خورشید را در دست داشت، اسپارتاکوس، تاریخ اجتماعی هنر ، سیری در ادبیات غرب، آشیان عقاب، میراث شوم ، بازگشت بومی، علامت چی، تاریخ ادبیات روسیه، داستان دو شهر، آرزو های بزرگ، دفتر یادداشت روزانة یک نویسنده، ادبیات افریقا ، موسیقی و سکوت و شمار دیگر...

وقتی به ترجمه های او نگاه می کنیم در می یابیم که او با چه شکیبایی بزرگی در میان ادبیات قاره ها و اقوام گوناگون جهان پل پیوند زده و خواننده گانش را به گونه یی با ادبیات چهار گوشة جهان آشنا ساخته است. بی مورد نیست که خاموشی او را پایان دوران درخشان ترجمه گفته اند. روانش شاد و خاطره اش پُر شکوه بادا!

حوت ۱۳۹۰

شهر کابل


دیدگاه ها   پنهان نمودن

تا کنون دیدگاهی بر این متن نوشته نشده است. برای نوشتن دیدگاه از فورم پایین استفاده نمایید.

 نام *
 سایت  
 پست الکترونیکی  
 *